وزن انواع سکه طلا؛ امامی، تمام، نیم، ربع و گرمی + جدول
وزن سکه امامی و سکه تمام بهار آزادی ۸.۱۳۳ گرم، وزن نیم‌سکه ۴.۰۶۶ گرم، وزن ربع‌سکه ۲.۰۳۳ گرم و وزن سکه گرمی بانک مرکزی حدود ۱.۰۱ گرم است. عیار همه این سکه‌های بانکی ۹۰۰ در هزار است؛ یعنی ۹۰ درصد وزن آن‌ها طلای خالص و ۱۰ درصد آلیاژ است. بنابراین عیار دقیق آن‌ها ۲۱.۶ است که در بازار معمولاً به‌صورت «۲۲ عیار» بیان می‌شود.
| نوع سکه | وزن کل | عیار | طلای خالص | معادل طلای ۱۸ عیار |
|---|---|---|---|---|
| سکه امامی (طرح جدید) | ۸.۱۳۳ گرم | ۹۰۰ در هزار | حدود ۷.۳۲۰ گرم | حدود ۹.۷۶ گرم |
| سکه تمام بهار آزادی (طرح قدیم) | ۸.۱۳۳ گرم | ۹۰۰ در هزار | حدود ۷.۳۲۰ گرم | حدود ۹.۷۶ گرم |
| نیم‌سکه | ۴.۰۶۶ گرم | ۹۰۰ در هزار | حدود ۳.۶۵۹ گرم | حدود ۴.۸۸ گرم |
| ربع‌سکه | ۲.۰۳۳ گرم | ۹۰۰ در هزار | حدود ۱.۸۳۰ گرم | حدود ۲.۴۴ گرم |
| سکه گرمی بانک مرکزی | حدود ۱.۰۱ گرم | ۹۰۰ در هزار | حدود ۰.۹۱ گرم | حدود ۱.۲۱ گرم |
نکته مهم: «وزن کل سکه»، «وزن طلای خالص» و «معادل طلای ۱۸ عیار» سه عدد متفاوت‌اند. اعداد جدول با فرمول عیار ۹۰۰ محاسبه و برای خوانایی گرد شده‌اند. در بعضی منابع، وزن سکه گرمی ۱.۰۱۶ گرم درج می‌شود؛ به همین دلیل معمولاً آن را حدود ۱.۰۱ گرم می‌نویسند.
در طلانو می‌توانید قیمت‌های بازار طلا را بررسی کنید و برای خرید اقساطی طلا با فاکتور رسمی و امکان دریافت فیزیکی اقدام کنید.
وزن انواع سکه طلا در یک نگاه
در بازار ایران، وقتی از وزن سکه صحبت می‌شود معمولاً منظور وزن سکه‌های بانکی رایج است: امامی، تمام بهار آزادی، نیم‌سکه، ربع‌سکه و سکه گرمی. نام «نیم» یا «ربع» نسبت آن سکه به سکه تمام را نشان می‌دهد، اما برای محاسبات مالی بهتر است به وزن استاندارد درج‌شده توجه کنید. سکه امامی و تمام بهار آزادی از نظر وزن و عیار یکسان‌اند و تفاوت قیمت آن‌ها از طرح، سال ضرب، میزان تقاضا و حباب بازار ناشی می‌شود؛ نه از مقدار طلای درون سکه.
عیار ۹۰۰ سکه یعنی چه؟
عیار ۹۰۰ یعنی از هر ۱۰۰۰ واحد وزن آلیاژ سکه، ۹۰۰ واحد طلاست. به زبان درصد، سکه ۹۰ درصد طلای خالص دارد. تبدیل این عدد به مقیاس ۲۴ عیار چنین است:
۲۴ × ۰.۹ = ۲۱.۶ عیار
پس عبارت رایج «سکه ۲۲ عیار» یک بیان گرد‌شده است؛ عدد دقیق‌تر ۲۱.۶ عیار یا ۹۰۰ در هزار است. ۱۰ درصد باقی‌مانده آلیاژ، مقاومت سکه را بیشتر می‌کند. این آلیاژ بخشی از وزن کل سکه است، اما در محاسبه ارزش طلای خالص نباید به‌عنوان طلا حساب شود.
فرمول محاسبه طلای خالص و معادل ۱۸ عیار سکه
برای محاسبه مقدار طلای خالص، وزن کل را در ۰.۹ ضرب کنید. برای تبدیل همان مقدار طلا به معادل طلای ۱۸ عیار، نتیجه را بر ۰.۷۵ تقسیم کنید:
وزن طلای خالص = وزن کل سکه × ۰.۹
معادل طلای ۱۸ عیار = وزن طلای خالص ÷ ۰.۷۵
مثلاً سکه امامی ۸.۱۳۳ گرم وزن دارد. مقدار طلای خالص آن حدود ۷.۳۲۰ گرم است و این مقدار طلا با حدود ۹.۷۶ گرم طلای ۱۸ عیار برابری می‌کند. این تبدیل برای مقایسه مقدار طلای واقعی سکه با طلای آب‌شده یا مصنوعات ۱۸ عیار کاربرد دارد؛ اما قیمت بازار سکه فقط از این عدد به دست نمی‌آید، زیرا حباب و شرایط عرضه و تقاضا نیز مؤثرند.
وزن سکه امامی چند گرم است؟
وزن سکه امامی یا سکه طرح جدید ۸.۱۳۳ گرم و عیار آن ۹۰۰ در هزار است. بنابراین حدود ۷.۳۲۰ گرم طلای خالص دارد. در بازار، سکه امامی یکی از مراجع اصلی اعلام قیمت سکه است و معمولاً نقدشوندگی بالایی دارد.
| نام رایج | سکه امامی، سکه طرح جدید |
| وزن کل | ۸.۱۳۳ گرم |
| عیار | ۹۰۰ در هزار (۲۱.۶ عیار؛ مشهور به ۲۲ عیار) |
| طلای خالص | حدود ۷.۳۲۰ گرم |
| معادل طلای ۱۸ عیار | حدود ۹.۷۶ گرم |
وزن سکه تمام بهار آزادی چند گرم است؟
سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم نیز ۸.۱۳۳ گرم وزن و عیار ۹۰۰ دارد. مقدار طلای خالص آن با سکه امامی برابر و حدود ۷.۳۲۰ گرم است. در نتیجه، اگر دو سکه اصل و استاندارد باشند، اختلاف قیمت آن‌ها را نباید به اختلاف وزن یا عیار نسبت داد.
تفاوت وزن سکه طرح قدیم و طرح جدید
سکه طرح قدیم و سکه امامی از نظر وزن و عیار تفاوتی ندارند. تفاوت اصلی به طراحی دو روی سکه، دوره ضرب و رفتار بازار مربوط می‌شود. تقاضا می‌تواند باعث شود یکی با حباب بیشتری معامله شود. برای مقایسه جزئی‌تر، راهنمای انواع سکه تمام در بازار ایران را بخوانید.
| ویژگی | تمام بهار آزادی | امامی |
|---|---|---|
| نام بازار | طرح قدیم | طرح جدید |
| وزن | ۸.۱۳۳ گرم | ۸.۱۳۳ گرم |
| عیار | ۹۰۰ در هزار | ۹۰۰ در هزار |
| طلای خالص | حدود ۷.۳۲۰ گرم | حدود ۷.۳۲۰ گرم |
| علت اختلاف قیمت | طرح، سال ضرب، تقاضا، نقدشوندگی و حباب بازار | |
وزن نیم‌سکه چند گرم است؟
وزن نیم‌سکه بهار آزادی ۴.۰۶۶ گرم و عیار آن ۹۰۰ در هزار است. نیم‌سکه حدود ۳.۶۵۹ گرم طلای خالص دارد که معادل حدود ۴.۸۸ گرم طلای ۱۸ عیار است. نیم‌سکه از نظر وزن تقریباً نصف سکه تمام است، اما قیمت بازار آن الزاماً نصف قیمت سکه تمام نیست؛ زیرا حباب هر نوع سکه جداگانه شکل می‌گیرد.
| وزن کل | ۴.۰۶۶ گرم |
| وزن به سوت | ۴۰۶۶ سوت |
| عیار | ۹۰۰ در هزار |
| طلای خالص | حدود ۳.۶۵۹ گرم |
| معادل طلای ۱۸ عیار | حدود ۴.۸۸ گرم |
هر گرم برابر ۱۰۰۰ سوت است؛ بنابراین نیم‌سکه ۴۰۶۶ سوت وزن دارد. برای یادگیری تبدیل دقیق این واحدها، مقاله سوت طلا چیست؟ را ببینید.
وزن ربع‌سکه چند گرم است؟
وزن ربع‌سکه بهار آزادی ۲.۰۳۳ گرم یا ۲۰۳۳ سوت است. با عیار ۹۰۰، حدود ۱.۸۳۰ گرم طلای خالص در آن وجود دارد که معادل حدود ۲.۴۴ گرم طلای ۱۸ عیار است. وزن ربع‌سکه تقریباً یک‌چهارم سکه تمام است، اما قیمتش لزوماً یک‌چهارم قیمت تمام نیست.
| وزن کل | ۲.۰۳۳ گرم |
| وزن به سوت | ۲۰۳۳ سوت |
| عیار | ۹۰۰ در هزار |
| طلای خالص | حدود ۱.۸۳۰ گرم |
| معادل طلای ۱۸ عیار | حدود ۲.۴۴ گرم |
وزن سکه گرمی بانک مرکزی چند گرم است؟
«سکه گرمی» نام این قطعه است و وزن دقیق آن الزاماً یک گرم نیست. وزن آن در منابع بازار حدود ۱.۰۱ تا ۱.۰۱۶ گرم و عیارش ۹۰۰ در هزار ذکر می‌شود. با مبنای ۱.۰۱ گرم، حدود ۰.۹۰۹ گرم طلای خالص و ۱.۲۱ گرم معادل طلای ۱۸ عیار دارد. برای خرید، مشخصات همان قطعه و بسته‌بندی معتبر را ملاک قرار دهید.
سکه گرمی به دلیل قیمت ورودی کمتر برای هدیه یا خرید خرد محبوب است، اما کوچک‌تر بودن سکه به معنی حباب کمتر نیست. پیش از انتخاب، نسبت حباب به قیمت و فاصله خرید و فروش را هم بررسی کنید. توضیحات بیشتر در مقاله سکه گرمی چیست و برای چه کسانی مناسب است؟ آمده است.
تفاوت سکه گرمی بانک مرکزی و پلاک پارسیان
سکه گرمی بانک مرکزی یک سکه بانکی با عیار و وزن استاندارد است. آنچه در بازار «سکه پارسیان» نامیده می‌شود، معمولاً پلاک طلای ۱۸ عیار تولیدشده توسط واحدهای خصوصی است و در وزن‌های گوناگون عرضه می‌شود. بنابراین پارسیان را نباید با سکه گرمی بانکی یکی دانست.
| ویژگی | سکه گرمی بانک مرکزی | پارسیان |
|---|---|---|
| تولیدکننده | ضرابخانه رسمی | واحدهای خصوصی دارای مجوز |
| عیار رایج | ۹۰۰ در هزار | معمولاً ۷۵۰ یا ۱۸ عیار |
| وزن | حدود ۱.۰۱ گرم | متغیر و درج‌شده روی بسته‌بندی |
| مبنای بررسی | اصالت و مشخصات سکه بانکی | وزن، عیار، نام سازنده و اعتبار بسته‌بندی |
وزن سکه پارسیان چند گرم است؟
پارسیان وزن ثابت ندارد. قطعاتی با وزن‌های ۰.۱، ۰.۲، ۰.۳، ۰.۵، ۱ گرم و وزن‌های دیگر در بازار دیده می‌شوند. عدد وزن و عیار باید روی بسته‌بندی درج شده باشد. برای نمونه، پلاک پارسیان ۵۰۰ سوتی برابر ۰.۵ گرم است؛ اگر عیار آن ۷۵۰ باشد، ۰.۳۷۵ گرم طلای خالص دارد.
هنگام خرید پارسیان، تنها به عدد درشت روی بسته‌بندی اکتفا نکنید. نام و نشان تولیدکننده، عیار، وزن، سلامت وکیوم، فاکتور معتبر و امکان استعلام یا بازخرید را بررسی کنید. تنوع وزن برای هدیه و پس‌انداز خرد مزیت است، اما اعتبار آن به سازنده و فروشنده وابستگی بیشتری دارد.
آیا وزن سکه قیمت آن را تعیین می‌کند؟
وزن و عیار، ارزش طلای داخل سکه را تعیین می‌کنند؛ اما قیمت نهایی بازار می‌تواند بالاتر یا پایین‌تر از این ارزش باشد. مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:
- ارزش طلای خالص: وزن سکه × ۰.۹، مبنای مقدار طلای واقعی است.
- قیمت طلا و نرخ ارز: تغییر آن‌ها ارزش ذاتی سکه را جابه‌جا می‌کند.
- حباب سکه: فاصله قیمت بازار با ارزش طلای داخل سکه است.
- عرضه و تقاضا: تقاضای هدیه یا سرمایه‌گذاری برای نیم، ربع و گرمی می‌تواند حباب متفاوتی بسازد.
- سال ضرب و مقبولیت بازار: گاهی بازار برای بعضی سال‌های ضرب یا نوع سکه قیمت متفاوتی در نظر می‌گیرد.
- اصالت و وضعیت فیزیکی: سکه مشکوک، آسیب‌دیده یا غیربانکی ممکن است با افت قیمت یا دشواری فروش روبه‌رو شود.
فرمول ساده ارزش طلای داخل سکه
اگر قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را دارید، معادل ۱۸ عیار جدول را در آن ضرب کنید. حاصل، برآورد ارزش طلای موجود در سکه است، نه لزوماً قیمت معامله آن:
ارزش تقریبی طلای سکه = معادل وزن طلای ۱۸ عیار × قیمت روز هر گرم طلای ۱۸ عیار
اختلاف میان قیمت بازار سکه و این ارزش تقریبی، با درنظرگرفتن هزینه‌ها، عرضه و تقاضا و شرایط معامله، تصویری از حباب می‌دهد. چون قیمت‌ها لحظه‌ای تغییر می‌کنند، درج یک عدد ثابت برای حباب یا قیمت در مقاله گمراه‌کننده است.
چرا وزن سکه روی ترازو ممکن است متفاوت دیده شود؟
اختلاف نمایش ترازو همیشه به معنی تقلبی بودن سکه نیست، اما باید جدی بررسی شود. عوامل رایج شامل دقت و کالیبراسیون ترازو، وزش هوا، سطح ناصاف، وجود قاب یا بسته‌بندی روی ترازو، آلودگی سطحی و ساییدگی سکه‌های قدیمی است. لبه یا حاشیه سکه جزئی از وزن کل آن است و نباید جداگانه به‌عنوان علت اختلاف وزن حساب شود.
برای کنترل خانگی، از ترازوی کالیبره با دقت حداقل ۰.۰۱ گرم استفاده کنید، سکه را بدون قاب و روی سطح ثابت وزن کنید و اندازه‌گیری را تکرار کنید. با این حال، وزن به‌تنهایی اصالت را ثابت نمی‌کند؛ یک قطعه غیراصل می‌تواند وزن مشابه داشته باشد. بررسی عیار، قطر، ضخامت، جزئیات ضرب و آزمون تخصصی باید توسط کارشناس معتبر انجام شود.
هنگام خرید سکه چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
- از فروشنده معتبر خرید کنید و فاکتور دارای نام دقیق سکه، تعداد و مبلغ بگیرید.
- نوع سکه را دقیق مشخص کنید: امامی، بهار آزادی، نیم، ربع یا گرمی.
- پلمپ را نشانه قطعی اصالت ندانید؛ اعتبار فروشنده و مشخصات سکه مهم‌تر است.
- قیمت روز، ارزش طلای داخل سکه و میزان حباب را جداگانه مقایسه کنید.
- برای سکه‌های سبک‌تر، حباب درصدی و فاصله خرید و فروش را جدی‌تر بسنجید.
- از خرید سکه دارای آسیب، لحیم، خراش شدید یا مشخصات نامعلوم بدون نظر کارشناس خودداری کنید.
اگر مسیر رسمی خرید برایتان مهم است، راهنماهای خرید سکه در بورس کالا و تحویل فیزیکی و خرید سکه در حراج بانک مرکزی را نیز مطالعه کنید.
کدام سکه برای سرمایه‌گذاری مناسب‌تر است؟
پاسخ یکسانی برای همه وجود ندارد. سکه تمام معمولاً مقدار طلای بیشتری در یک قطعه دارد و در بسیاری از شرایط حباب درصدی آن از قطعات کوچک‌تر کمتر است. نیم‌سکه، ربع‌سکه و سکه گرمی برای بودجه کمتر یا فروش مرحله‌ای انعطاف بیشتری می‌دهند، اما ممکن است حباب درصدی بالاتری داشته باشند. قبل از خرید، سه عدد را کنار هم بگذارید: مقدار طلای خالص، قیمت بازار و درصد حباب. این مطلب توصیه مالی شخصی نیست و تصمیم نهایی باید با توجه به افق سرمایه‌گذاری و تحمل ریسک شما باشد.
جمع‌بندی وزن سکه‌ها
وزن سکه تمام و امامی ۸.۱۳۳ گرم، نیم‌سکه ۴.۰۶۶ گرم، ربع‌سکه ۲.۰۳۳ گرم و سکه گرمی حدود ۱.۰۱ گرم است. همه این سکه‌های بانکی عیار ۹۰۰ دارند؛ یعنی ۹۰ درصد وزنشان طلای خالص است. برای مقایسه با طلای ۱۸ عیار، وزن کل را در ۰.۹ ضرب و حاصل را بر ۰.۷۵ تقسیم کنید. به یاد داشته باشید که وزن و عیار، ارزش طلای داخل سکه را مشخص می‌کنند، اما قیمت بازار علاوه بر آن به حباب، تقاضا، نوع و اصالت سکه وابسته است.
سوالات متداول درباره وزن سکه
وزن سکه امامی چند گرم است؟
سکه امامی ۸.۱۳۳ گرم وزن و عیار ۹۰۰ در هزار دارد. مقدار طلای خالص آن حدود ۷.۳۲۰ گرم است.
وزن سکه تمام بهار آزادی چقدر است؟
سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم ۸.۱۳۳ گرم است و از نظر وزن و عیار با سکه امامی تفاوتی ندارد.
نیم‌سکه چند گرم و چند سوت است؟
نیم‌سکه ۴.۰۶۶ گرم، معادل ۴۰۶۶ سوت وزن دارد و حدود ۳.۶۵۹ گرم آن طلای خالص است.
ربع‌سکه چند گرم است؟
ربع‌سکه ۲.۰۳۳ گرم یا ۲۰۳۳ سوت وزن دارد و مقدار طلای خالص آن حدود ۱.۸۳۰ گرم است.
سکه گرمی دقیقاً یک گرم است؟
خیر. «گرمی» نام این سکه است و وزن آن معمولاً حدود ۱.۰۱ تا ۱.۰۱۶ گرم ذکر می‌شود.
عیار سکه بانکی ۲۲ است یا ۲۱.۶؟
عیار دقیق سکه بانکی ۹۰۰ در هزار، معادل ۲۱.۶ عیار است. در بازار این عدد معمولاً به‌صورت ۲۲ عیار گرد و بیان می‌شود.
هر سکه تمام معادل چند گرم طلای ۱۸ عیار است؟
طلای موجود در سکه تمام یا امامی با حدود ۹.۷۶ گرم طلای ۱۸ عیار برابری می‌کند.
آیا سکه امامی و بهار آزادی وزن یکسان دارند؟
بله. وزن هر دو ۸.۱۳۳ گرم و عیار هر دو ۹۰۰ در هزار است؛ تفاوت قیمت آن‌ها ناشی از عوامل بازار است.
آیا سکه پارسیان وزن ثابتی دارد؟
خیر. پارسیان در وزن‌های متنوع عرضه می‌شود و معمولاً ۱۸ عیار است. وزن و عیار دقیق باید روی بسته‌بندی و فاکتور درج شده باشد.
